Historia: 12 maja 1935 r. Śmierć marszałka Józefa Piłsudskiego

12 maja 1935 roku zmarł w Warszawie Józef Piłsudski, marszałek Polski. Odszedł w rocznicę zamachu stanu, którego dokonał dziewięć lat wcześniej w maju 1926 roku.

Józef Piłsudski, urodzony 5 grudnia 1867 roku w Zułowie k/Wilna. Działacz niepodległościowy, dowódca Legionów, Naczelnik Państwa polskiego w latach 1918 – 1922 oraz naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918 roku, jeden, obok Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego oraz Wojciecha Korfantego, z ojców niepodległości, pierwszy Marszałek Polski od 1920 r., dwukrotny premier Polski w latach 1926 – 1928 i 1930.

Józef Piłsudski w 1885 roku ukończył gimnazjum rosyjskie zdając maturę, a następnie zapisuje się na studia medyczne w Charkowie. Wkrótce zostaje wydalony z uniwersytetu za udział w rozruchach studenckich. Po klęsce rewolucji 1905 – 1907 w Rosji powołuje do życia „Związek Strzelecki, „Strzelca”, oraz „Drużyny Strzeleckie”.

Po I wojnie światowej organizuje oddziały zbrojne – zalążek przyszłej armii polskiej. Po utworzeniu Legionów Polskich stanął na czele I Brygady Legionów z którą stoczył wiele bitew z wojskami carskimi walcząc po stronie Austro-Węgier.

Po odmówieniu złożenia przysięgi przez polskich żołnierzy na wierność Austrii i Niemiec Józef Piłsudski zostaje aresztowany w 1917 roku i osadzony przez Niemców w twierdzy w Magdeburgu. Po klęsce Niemiec Piłsudski wraca w listopadzie 1918 r. do Warszawy i obejmuje urząd Naczelnika Państwa. W tym czasie jak mówił „wysiadł z tramwaju Socjalizm na przystanku Niepodległość”.

W latach 1919–1920 przeprowadził, mimo krótkiego załamania w sierpniu 1920 roku, zwycięską wojnę z bolszewicka Rosją, kończąc wojnę pokojem w Rydze.

W 1922 r. po wyborze Gabriela Narutowicza na prezydenta złożył urząd Naczelnika Państwa, a po roku zrezygnował ze wszystkich funkcji wojskowych i zamieszkał w Sulejówku.

Piłsudski zmarł dziewięć lat po dokonanym przez niego od 12 do 15 maja 1926 roku przewrocie majowym, zbrojnym zamachu stanu, którego przyczynami były sytuacja polityczna i gospodarcza kraju i seria kryzysów gabinetowych. Doszło do walk z oddziałami wiernymi rządowi Witosa. Rozpoczęły się dyktatorskie rządy tzw. sanacji.

Józef Piłsudski został pochowany na Wawelu, serce zaś zgodnie z jego ostatnią wolą spoczęło w grobie matki na wileńskim cmentarzu na Rossie.

Fot. Wikipedia

Download PDF
Powrót Drukuj stronę