Stanowisko ws. finansowania podstawowego koszyka zadań oświatowych

Rada Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” Regionu Gdańskiego popiera Apel do samorządów terytorialnych w sprawie wypracowania systemu finansowania zadań edukacyjnych, przyjęty 5 marca 2012 r. przez Sekcję Regionu Małopolska.

 

Od lat zwracamy uwagę, że problem należytego finansowania zadań oświatowych jest jedną z największych bolączek polskiej edukacji. Sytuacja nie polepszyła się w ostatniej kadencji rządowo-parlamentarnej, kiedy to proponowano szereg nowych zadań – bez należytego zabezpieczenia finansowego. Niestety, stan ten nie spotykał się jak dotąd z twardym stanowiskiem samorządów terytorialnych – głównym organem prowadzącym polskich szkół i przedszkoli. Zakrojona na szeroka skalę prywatyzacja oświaty, czy likwidacje szkół i przedszkoli nie jest żadną metodą – odpowiedzią na ten stan.

 

Apelujemy o szeroki dialog w tej sprawie – w tym inicjowany przez nowy Departament Ministerstwa Edukacji Narodowej ds. Współpracy z Samorządami Terytorialnymi. Podstawą prac powinno być realne wyliczenie kosztów zadań oświatowych tzw. koszyka podstawowych usług edukacyjnych – w oparciu o społecznie akceptowane standardy edukacyjne Konieczne jest przedstawienie dokładnej analizy tzw. wydatków niezbędnych, czyli wynikających wprost z postanowień ustawy o systemie oświaty (np. prowadzenie przedszkoli, zapewnienie środków na dowóz uczniów – w tym niepełnosprawnych, wyposażenie dydaktyczne i medyczne szkół, na ustawowo gwarantowane wynagrodzenia, system doskonalenia zawodowego nauczycieli, fundusz świadczeń socjalnych, zdrowotny, mieszkaniowy. Potrzebne jest wyliczenie faktycznych relacji między wydatkami płacowymi a rzeczowymi (utrzymanie bazy szkolnej, w tym niezbędne inwestycje i remonty, wyposażenie technodydaktyczne, zajęcia wyrównawcze, wychowawczo-profilaktyczne) oraz ustalenie proporcji między nimi, które będą obowiązywały w samorządach niezależnie od stopnia ich zamożności. To powinna być baza do przejęcia planu działań w celu zagwarantowania odpowiednich finansów w subwencji lub dochodach JST.

 

Im szybciej podejmie się realne prace w tym zakresie – tym lepiej.

 

Barbara Kamińska (Zastępca Przewodniczącego Sekcji)

Wojciech Książek (Przewodniczący Sekcji)

 

 

Apel do samorządów terytorialnych w sprawie wypracowania systemu finansowania zadań edukacyjnych


Zadania samorządu terytorialnego dotyczące zaspokajania potrzeb społeczności lokalnych w zakresie funkcjonowania oświaty w ostatnim czasie zyskały nowy wymiar. Mniej liczne roczniki uczniów, zmiana gęstości zaludnienia, problemy finansowe samorządów to fakty, z którymi nikt nie dyskutuje. Rozumiemy, że powyższe argumenty decydują o konieczności dostosowania sieci placówek oświatowych do nowych warunków.

 

Z najwyższym zaniepokojeniem obserwujemy jednak, że wspomniane dostosowanie sprowadza się do realizowania cięć wydatków budżetowych a oświata stała się obszarem bieżących oszczędności w wydatkowaniu środków samorządowych.

 

Reorganizacja sieci placówek oświatowych przeprowadzana powinna być w sposób planowy, w perspektywie wieloletniej, w oparciu o niezależne analizy, uwzględniając obok liczb i kwot także szeroko pojęte dobro uczniów, rodziców, nauczycieli i całej społeczności lokalnej. Tymczasem obserwujemy jednostronną akcję zmierzającą, bez oglądania się na jakiekolwiek okoliczności, do jednorazowego zaoszczędzenia określonej kwoty w budżecie.

 

Akcja ta powoduje likwidacje placówek oświatowych bez oferowania jakiejkolwiek alternatywy środowisku i społeczności szkolnej. Nie są uwzględniane zmiany demograficzne i procesy urbanistyczne. Bezrefleksyjne wskazywanie „drogich” szkół całkowicie abstrahuje od podjętych działań, inwestycji, remontów, inicjatyw, oferty edukacyjnej, jakości pracy kadry nauczycielskiej.

 

Drugim elementem budzącym nasze bardzo poważne wątpliwości jest wyzbywanie się przez samorządy odpowiedzialności za oświatę poprzez promowanie przekazywania prowadzenia szkół podmiotom pozasamorządowym. Szkoły te mają swoje miejsce na rynku oświatowym. Nie mogą natomiast zastąpić istniejącego systemu, który gwarantuje realizację konstytucyjnego prawa do bezpłatnej nauki.

 

Teza, że szkoła powinna funkcjonować jak dochodowe przedsiębiorstwo, na zasadach rynkowych, kłóci się w oczywisty sposób z publiczną misją oświaty. Kształcenia, wychowywania, przygotowania do życia, kreowania postaw i charakterów nie można postrzegać wyłącznie przez pryzmat finansów.

 

Waga oraz skala problemu wskazuje, że pozostawienie go wyłącznie samorządom może doprowadzić do negatywnych skutków, których odwrócenie okaże się ogromnie kosztowne lub wręcz niemożliwe.

 

Apelujemy do samorządów o podjęcie rozmów z MEN i Rządem RP, w celu wypracowania racjonalnego systemu finansowania zadań oświatowych, w tym dostosowania wysokości subwencji oświatowej do realnych potrzeb.

 

Agata Łyko (Przewodnicząca SORM NSZZ „Solidarność”)

Zbigniew Świerczek (Z-ca Przewodniczącej SORM NSZZ „Solidarność”)

Katarzyna Rytlewska-Marewicz (Z-ca Przewodniczącej SORM NSZZ „Solidarność”)

 

Download PDF
Powrót Drukuj stronę