Być kobietą (poszukującą pracy)

 

Jak wykazały badania, przeprowadzone w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) „Kobieta Pracująca”, praca zawodowa zapewnia paniom bezpieczeństwo finansowe, umożliwia kontakty z ludźmi i daje szanse na aktywność w różnych obszarach życia zawodowego i publicznego. Daje ona ponadto możliwość nawiązywania kontaktów, zdobywania nowych doświadczeń, niesienia pomocy innym, budowania poczucia przynależności do społeczeństwa.
Wymuszony bezrobociem brak pracy uniemożliwia realizację tych celów, utrudnia pełne uczestnictwo w życiu społecznym.

 

Papierowe prawo
Obowiązek równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia wynika z zapisów konstytucyjnych (art. 33) oraz ogólnych zasad prawa pracy. Można powiedzieć, że mamy bardzo dobre zapisy prawne w tym zakresie, natomiast problemem jest fakt, że nie są one stosowane. Prawo broniące równości kobiet istnieje, ale to prawo papierowe, ponieważ nie jest stosowane.
O tym, że kobiety napotykają więcej barier w dostępie do zatrudnienia niż mężczyźni świadczy analiza zjawiska bezrobocia: panie dłużej pozostają bez pracy i bardziej są narażone na bezrobocie chroniczne. Przeciętnie pozostają bez pracy dłużej niż mężczyźni, ten okres nie zmienia się od wielu lat i obecnie wynosi około 24 miesięcy.
Kobiety w Polsce na ogół są lepiej wykształcone od mężczyzn, ale częściej zasilają szeregi osób bezrobotnych, na porównywalnych stanowiskach zarabiają gorzej, słabiej awansują i rzadko zajmują wysokie stanowiska kierownicze. Natomiast bardzo łatwo tracą pracę. Sytuacja ta wynika z kilku czynników społecznych i ekonomicznych, takich jak tradycja, przyzwyczajenia, przyjęty model życia rodzinnego.
Bardzo często kobiety stają się bezrobotne po urodzeniu dziecka. W czasie, kiedy dzieci są małe, większość z nich nie pracuje, stąd duży napływ pań na rynek pracy powstaje w wyniku ich wzrostu aktywności zawodowej po odchowaniu potomstwa.

 

Największe bariery są w ludziach
Kobiety, które chcą znaleźć pracę, napotykają na wiele trudności i barier, ograniczających im pełny dostęp do rynku zatrudnienia, najtrudniejsze z nich do pokonania to: dyskryminacja na rynku pracy, czyli mniejsze możliwości awansu, tzw. szklany sufit, niższe zarobki, niski współczynnik aktywności zawodowej, mało elastyczny rynek pracy, niski stopień wykorzystania innych form zatrudnienia (telepraca lub niepełny wymiar czasu pracy), traktowanie pobytu w domu i wychowywania dzieci jako okresu bierności zawodowej, niemożność zapewnienia właściwej opieki dzieciom (brak przedszkoli albo są zbyt drogie i jeśli nie ma w rodzinie dyspozycyjnej osoby, kobiety zazwyczaj rezygnują z pracy).
Kolejną i najtrudniejszą do pokonania barierą są powielane negatywne stereotypy. Pracodawcy uważają, że kobiety są obciążone obowiązkami rodzinnymi i nie chcą robić kariery. Dlaczego więc w ogóle szukają pracy? Najważniejszym powodem są pieniądze, zaś w przypadku pań lepiej wykształconych dążność do samorealizacji i wzmacniania poczucia własnej wartości.
Podstawowa przyczyna niepowodzeń kobiet to dominujący dotąd rynek pracy pracodawcy. Znaczy to, że decydują oni kogo zatrudnią i najczęściej wybierają mężczyzn, ponieważ postrzegają ich jako bardziej stabilnych pracowników, niekorzystających np. z urlopów macierzyńskich i wychowawczych oraz innych przywilejów związanych z rodzicielstwem.

 

Na przykład w Szwecji
Ze wszystkich krajów Europy, Szwecja najlepiej rozwiązała problem dyskryminacji kobiet w dostępie do zatrudnienia. Zastosowano tam różnego rodzaju zachęty dla pracodawców stosujących politykę gender mainstreaming, ponadto tamtejszych przedsiębiorców obowiązuje zasada sporządzania planów, według których firma będzie realizowała politykę równościową, sporządza się również sprawozdania z ich wykonania. Wiele szwedzkich firm zatrudnia pełnomocnika ds. równego traktowania kobiet i mężczyzn, którego zadaniem jest obserwowanie sytuacji w zakładzie pod względem dyskryminacji, są to bardzo dobre praktyki, warte do zaadaptowania do polskich warunków.
Rynek pracy podlega zmianom i obecnie jest to coraz bardziej rynek pracownika, można więc mieć nadzieję, że sytuacja pań wkrótce się poprawi. Na razie, czekając na tę szczęśliwą zmianę, kobiety kształcą się i to jest wszystko, co mogą same dla siebie zrobić.

Renata Tkaczyk
r..tkaczyk@www.solidarnosc.gda.pl

 

Gender mainstreaming – włączenie polityki płci do działań z zakresu polityki, ekonomii itp. W praktyce oznacza ocenę prawa, działań i programów pod kątem ich wpływu na pozycję kobiet i mężczyzn. Jako jedna z wytycznych Unii Europejskiej, obowiązuje również w Polsce.
Szklany sufit – określenie oznaczające niewidzialną barierę, utrudniającą m.in. kobietom dojście do wysokich pozycji w biznesie czy polityce.
źródło: Wikipedia (www.pl.wikipedia.org)

Download PDF
Powrót Drukuj stronę