Adaptacja – stary nowy problem

 

Związki zawodowe są instytucją doniosłą: mają bowiem za zadanie reprezentować poszczególne kategorie zawodowe pracowników, popierać ich uprawnioną współprace dla wzrostu ekonomicznego społeczeństwa i rozwijać poczucie odpowiedzialności za realizację dobra wspólnego, ale działalność związków zawodowych napotyka na trudności.
Paweł VI „Octogesima advenienes”

Adaptacyjność pracowników i firm, dialog społeczny, społeczna odpowiedzialność biznesu – to główne tematy nowego projektu finansowanego z funduszy unijnych, którego realizacja rozpoczęła się 1 stycznia 2009 w Regionie Gdańskim.

 

Dostosować się do zmian
Na początku lat 90. ub. wieku byliśmy świadkami rozkwitu małych i średnich przedsiębiorstw, w pierwszej dekadzie XXI wieku wystąpiło spowolnienie ich rozwoju. Jako prawdopodobne wyjaśnienie tego zjawiska można by przyjąć cykl koniunkturalny, gdyby nie jego masowa skala. Przyczyny tego stanu rzeczy na poziomie krajowym to m.in. spowolnienie tempa rozwoju gospodarczego, brak kapitału i płynności finansowej, stabilnych uregulowań prawnych i skutecznego egzekwowania prawa gospodarczego, a na poziomie globalnym – znaczny postęp naukowy i techniczny, zmiany w technologii informacyjnej i procesy globalizacji. Jednym słowem, otoczenie gospodarcze małych i średnich firm zmieniło się na niekorzyść.
Przyhamowanie rozwoju gospodarczego oraz postępujące zmiany strukturalne w gospodarce sprawiają, że część pracowników utraciła lub wkrótce utraci pracę i nie można spodziewać się, że znajdą oni zatrudnienie w wykonywanych dotychczas zawodach. Jeśli firmy upadły i nie odbudowały działalności w tych samych branżach, to szanse, aby pracownik znalazł zatrudnienie na takim samym lub podobnym stanowisku są małe. Sytuacja taka oznacza rozwój strukturalnego bezrobocia, które powstaje na tle rozbieżności między podażą a popytem na pracę. Bezrobocie strukturalne zazwyczaj jest konsekwencją zmian technologicznych i ewolucji struktury produkcji. W przeciwieństwie jednak do innych postaci bezrobocia ma ono niestety trwały charakter. Jego przyczyny nie zawsze związane są z postępem technologicznym, może to być także zmiana lokalizacji przedsiębiorstwa, czyli przeniesienie firmy do innego miasta lub kraju.

 

W partnerstwie łatwiej
W ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, 1 stycznia Region Gdański rozpoczął realizację projektu „Pomorskie partnerstwo na rzecz poprawy adaptacyjności firm i pracowników”. Poprawa adaptacyjności firm i pracowników jest tak ważna, bowiem zakłada się, iż przyniesie skutek w postaci wyższego wyniku ekonomicznego uzyskanego przez przedsiębiorstwa, co wiąże się bezpośrednio z utrzymaniem stanu zatrudnienia. Program realizowany jest w partnerstwie ze Związkiem Pracodawców „Forum Okrętowe”. Elastyczne formy zatrudnienia, idee dialogu społecznego i społecznej odpowiedzialności biznesu to instrumenty wspierające rozwój adaptacyjności przedsiębiorstw i pracowników, zostaną opracowane w projekcie, a wprowadzone do stosowania będą uwzględniały specyfikę woj. pomorskiego.

Bezpieczna elastyczność i dialog społeczny
Hasło „elastyczne formy zatrudnienia” wśród związkowców i pracowników wywołują nieufność. Najczęściej kojarzą się z wykorzystywaniem pracowników przez pracodawców w celu zmniejszenia kosztów. Okazuje się jednak, że gdy do elastyczności zatrudnienia (flexibility) dodamy system zabezpieczeń dla pracowników (security) możemy uzyskać model zatrudnienia korzystny dla obu stron – pracowników i pracodawców. Idea flexicurity polega na jednoczesnym propagowaniu elastycznych rozwiązań w zakresie umów o pracę, z aktywną polityką rynku pracy, uzupełnianych przez kompleksowe strategie ustawicznego kształcenia oraz nowoczesne systemy ochrony socjalnej dla osób w okresie bezrobocia.
Dialog społeczny to kolejny element wspierający proces adaptacyjności firm i pracowników. Jego istota polega na osiąganiu zgody wszystkich zainteresowanych stron co do rozwiązań konkretnych problemów, globalnych, jak i bardzo szczegółowych, np. jak waloryzować renty i emerytury. Chodzi o to, by uzgodnione tą drogą zmiany były skuteczne i powszechnie akceptowane.
Interesy partnerów dialogu – pracodawców, pracowników i państwa – w poszczególnych sprawach często się różnią.

 

Odpowiedzialny biznes
Koncepcja społecznej odpowiedzialności biznesu to idea, dzięki której przedsiębiorstwa z własnej inicjatywy uwzględniają interesy społeczeństwa, ochronę środowiska oraz relacje z różnymi grupami społecznymi. Bycie odpowiedzialnym przedsiębiorcą, oprócz spełnienia wszystkich formalnych i prawnych wymogów prowadzenia biznesu, przewiduje także inwestowanie w zasoby ludzkie, ułatwienie i umożliwianie szkoleń, kształcenia pracowników, pochylenia nad problemami związanymi z elementami szkodliwej działalności przedsiębiorstwa (np.  oczyszczanie ścieków), relacje ze społecznym otoczeniem firmy, dobrowolne zaangażowanie w społeczne problemy tego otoczenia oraz wpływ i pomoc w ich rozwiązywaniu. Mówiąc inaczej, odpowiedzialny biznes to nowoczesna strategia zarządzania poprzez prowadzenie lokalnego dialogu społecznego, strategia ta w efektach długookresowych przyczynia się do wzrostu adaptacyjności i konkurencyjności przedsiębiorstw, kształtuje warunki do zrównoważonego rozwoju społecznego i ekonomicznego regionu.


Renata Tkaczyk
r.tkaczyk@www.solidarnosc.gda.pl

Download PDF
Powrót Drukuj stronę